موزه ایا صوفیا Ayasofya

موزه ایا صوفیا Ayasofya

ایاصوفیا به عنوان یکی از با ارزش ترین و جذاب ترین سازه های دنیای هنر و معماری شناخته می شود. این موزه در نزدیکی کاخ توپکاپی در منطقه تاریخی سلطان احمد قرار گرفته است. ساختمان این موزه یکی از مهمترین شاهکار های معماری دوران بیزانس و عثمانی بوده است. ابتدا به عنوان کلیسا، سپس به عنوان یک مسجد و اکنون به عنوان یک موزه، ایا صوفیا همیشه ارزشمندترین بنای زمان خودبوده است. این کلیسا سه بار در همان محل بازسازی شده است. این کلیسا ابتدا به نام “Megale Ekklesia” به معنای کلیسای بزرگ نامگذاری شد، اما پس از آن به نام “Hagia Sophia” یعنی دانای مقدس تغییر نام یافت.

موزه ایا صوفیا Ayasofya

اولین کلیسا

اولین کلیسا توسط کنستانتین دوم (337-361)، پسر کنستانتین اول ساخته شد. این کلیسا به عنوان باسیلیکا با سقفی چوبی بود که یک شبستان با دو یا چهار راهرو در اطراف آن وجود داشت که هرکدام دارای یک طبقه نیز بودند. این کلیسا در سال 404 در جریان شورشی به دلیل تبعید یکی از رهبران آن دوران جان کرایسیستوم توسط امپراطور آرکادیوس به آتش کشیده شد.

باسیلیکا در لغت به معنای محل عبادت می باشد و در متون تاریخی، به کلیساهای بزرگ امپراتوری روم اشاره دارد.

کلیسای دوم

کلیسای دوم توسط معمار روفینوس به دستور امپراطور تئودوسیوس دوم در سال 415 احداث شد. این کلیسا نیز به عنوان باسیلیکا بنا شد و پایه های آن نیز از جنس چوب بود. کلیسای دوم شامل پنج شبستان، سه دروازه و یک ورودی اصلی و مهم بود.  بعد از شورشی که با نام شورش نیکا شناخته می شود علیه امپراطور جاستینیان اول (527-565)، کلیسای ایاصوفیا نیز در سال 532 در آتش سوخت. امروزه برخی از بلوک های مرمری که از کلیسای دوم به جای مانده است، در حیاط این موزه به نمایش گذاشته شده اند.

مسجد ایاصوفیا

ایاصوفیا کنونی به درخواست امپراطور جاستینیان توسط ایزیدور ریاضیدان و هندسه شناس آنتمیوس که هر دو اهل یونان بودند، ساخته شد. این بنا یکی از بزرگترین آثار تاریخی به جای مانده از معماری دوره بیزانس ها است که غنی از موزاییک ها، ستون ها و پوشش های مرمری می باشد.
موزائیک کاری این بنا بعد ها، در زمان امپراطور جاستین دوم (565-578) به اتمام رسید. ایا صوفیه بعد از فتح شهر استانبول توسط سلطان محمد دوم در سال 1453 به مسجد تغییر کاربری داد. این بنا به نزدیک 500 سال به عنوان مسجد اصلی شهر استانبول مورد استفاده قرار گرفت. همچنین مسجد ایا صوفیا به عنوان نمونه ای برای ساخت مساجد عثمانی مانند “Beyazıt Mosque” ، “Kalender Mosque” ، “Soleyman Mosque” و “Eyup Sultan Mosque” استفاده شد. در بین قرون شانزدهم و هفدهم برای داشتن ویژگی های اسلامی، چهار مناره، محراب و منبر به این بنا اضافه شد. همچنین یک کتابخانه نیز به دستور سلطان محمود اول به این بنا شد.

موزه ایا صوفیا Ayasofya

حمام خرم سلطان

حمام خرم سلطان (حمام ترکی مجموعه ایاصوفیا) در ضلع جنوب غربی ایا صوفیا در کنار پارک آبنما قرار دارد. این حمام توسط استاد معمار سینان طراحی و برای سلطان سلیمان ساخته شد. این بنا به زیبایی مورد مرمت قرار گرفت و دوباره به عنوان حمام ترکی در حال فعالیت می باشد.

موزه ایا صوفیا Ayasofya

موزه ایا صوفیا Ayasofya

موزه ایا صوفیا Ayasofya

موزه ایاصوفیا

ایا صوفیا در سال 1934 بنا به درخواست رئیس جمهور وقت کمال آتا ترک به موزه ایاصوفیه تغییر کاربری داد. فرش هایی که برای اقامه نماز استفاده می شدند، برداشته شدند و کف مرمری مسجد نمایان شد. موزاییک ها با پوشش گچی به صورت گسترده باقی ماندند و ساختمان مسجد تا مدتی در معرض فرسایش قرار گرفت. برخی از قطعات خوشنویسی به مساجد دیگر فرستاده شدند، اما هشت قطعه از آنها همچنان در این مسجد قرار دارد.

در داخل موزه ایا صوفیا ستونی تعریقی در گوشه ساختمان قرار دارد. قسمت پایینی این ستون با استفاده از کمربند برنزی پوشش داده شده است و سوراخی برای فرو کردن انگشت در آن وجود دارد. افسانه و داستان های متعددی در مورد این ستون وجود دارد. براساس این داستان ها با فروکردن انگشت شست داخل سوراخ و چرخاندن دست حول این سوراخ به طور کامل، در صورتی که شخص حس کند انگشتش خیس شده است، این بدان معناست که آرزوی آن شخص برآورده خواهد شد.

موزه ایا صوفیا Ayasofya

بر روی دیوار جنوبی، هنر موزاییک کاری دوره بیزانس نقش بسته است و با نوری که از پنجره بر آن می تابد، به زیبایی روشن می شود. این موزاییک کاری که با نام “Deesis” شناخته می شود، تصاویر عیسی مسیح در وسط، در سمت چپ او مریم مقدس و سمت راست او تعمید دهنده جان را نمایش می دهد. چیدمان غیرمعمول موزاییک ها در پس زمینه، زیبایی این نقش ها را برجسته تر می کند، و حالات چهره به صورت واقعی نمایان می شود.
در قسمت انتهایی دیوار جنوبی نیز، تصاویری از مریم مقدس و مسیح کودک، امپراطور کومنوس دوم و ملکه ائیرین بر روی این دیوار نقش بسته است که مربوط به قرن دوازده می باشد.

موزه ایا صوفیا Ayasofya

دسترسی به ایا صوفیا

برای بازدید از این موزه کافیست از میدان تکسیم سوار فینی کولر شده و در ایستگاه کاپاتاش پیاده شوید. سپس با استفاده از ترانوای خط کاپاتاش- باغجیلار به ایستگاه سلطان احمد رفته و در آنجا پیاده شوید. سپس با طی مسافتی کوتاه می توانید به این موزه دسترسی داشته باشید.

ویدیویی از ایاصوفیا

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *